Co robić, gdy masz uraz – pierwsza pomoc
Co Was boli?
Ewa Witek-Piotrowska:
1.    Pięta - rozcięgno podeszwowe (część podeszwy, najczęściej w okolicy pięty)
2.    Staw skokowy
3.    Ścięgno Achillesa
4.    Kolano - staw rzepkowo-udowy (dookoła rzepki)
5.    Mięśnie: m. brzuchaty łydki (pod kolanem),m. dwugłowy (z tyłu uda i boku kolana),mm. gęsiej stopki (od przyśrodkowej strony kolana),pasmo biodrowo-piszczelowe (bok kolana), m. biodrowo-lędźwiowy (z przodu miednicy)
6.    Piszczel
7.    Bok biodra - mięsień naprężacz powięzi szerokiej

Czytając listę porad z części pierwszej cyklu, spróbujcie zapobiegać urazom, zamiast je leczyć. Jeśli jednak jesteście już kontuzjowani, róbcie to z pozycji pacjenta świadomego, stosując się do poniższych wskazówek.

1. Ból pięty - pojawiający się najczęściej rano, po długim bezruchu lub intensywnym wysiłku. Często jest to zapalenie lub naderwanie rozcięgna podeszwowego. Może wynikać ze złego ustawienia pięty (koślawienia, czyli nadmiernej pronacji), płaskostopia podłużnego, niewłaściwego obuwia, zbyt długiego biegania po asfalcie, zwiększenia intensywności biegania.  

 

Co robić? Pomasować kostką lodu, rozciągnąć rozcięgno i łydkę , dobrać wkładkę ortopedyczną (najlepsze są wkładki termoplastyczne Formthotics, które dopasowuje się do stopy i wady, a po poprawie biomechaniki tę samą wkładkę można przeformować), dobrać buty dostosowane do Waszej stopy, zrobić tygodniową przerwę w treningach.

 

Jeśli nie przejdzie po kilku dniach, udać się do ortopedy, na USG stopy i do fizjoterapeuty. Lekarz, jeśli potrzeba, przepisze leki przeciwzapalnie, a fizjoterapeuta rozluźni rozcięgno i łydkę, zrobi taping (klejenie specjalnymi plastrami), nauczy odpowiednich ćwiczeń, poprawi biomechanikę, która prawdopodobnie stała się przyczyną problemu. Jeśli rozcięgno zostało uszkodzone, może potrzebny będzie zabieg albo podawanie czynników wzrostu.

2. Skręcenie stawu skokowego - stopa, podczas stanięcia na nierównym podłożu (np. na krawężniku lub w dołku), ucieka na zewnątrz. Objawia się to często silnym bólem, spuchnięciem stawu skokowego, krwiakiem, czasami niemożnością stanięcia na stopie.

Od razu przykładajcie lód, możecie także zawiązać stopę elastycznym bandażem, aby doszło do chwilowego niedokrwienia i dzięki temu krwiak powinien być mniejszy.

Potrzebna jest wizyta u lekarza. Oprócz RTG, aby sprawdzić czy nie doszło do uszkodzenia kości, proście lekarza także o USG stawu skokowego, ponieważ tylko to badanie pokaże w sposób dynamiczny stan Waszych więzadeł, torebki stawowej, mięśni. Jeśli jest to tylko problem więzadeł, będzie potrzebny jedynie stabilizator stawu skokowego, który wprawdzie ograniczy ruchy boczne, ale pozwoli na funkcjonalne leczenie stawu. Jeśli jest krwiak (siniak), smarujcie żelem z heparyną, ułatwiającą wchłanianie, np. Liotonem 1000 lub Reparilem.

Najważniejszymi ćwiczeniami będą ćwiczenia propriocepcji, czyli równoważne, dzięki którym mięśnie nauczą się szybkiego reagowania na nierówności terenu.

 
 
 
 

3. Ból Achillesa - przyczyną może być złe obuwie, przeciążenie ścięgna, bieganie po twardym podłożu, źle prowadzony trening, niestabilność stawu skokowego.

Zacznijcie od rozciągania łydki i chłodzenia okolicy Achillesa. Konieczna jest wizyta u lekarza i diagnosty, który wykona USG ścięgna. Konieczne będzie leczenie - rehabilitacja: rozluźnienie powięzi, łydki, zniwelowanie zrostów, rozciągnięcie mięśni łydki, ćwiczenia ekscentryczno-koncentryczne (czyli takie, podczas których wspinamy się na palce i opuszczamy poniżej poziomu stopy), fizykoterapia.

 

4. Ból kolana - temat rzeka. Może być wiele przyczyn zarówno urazowych, przeciążeniowych, jak i wynikających ze złej biomechaniki kończyny.
  • Uraz - od razu chłodzenie i wizyta u lekarza, który wykonana RTG i USG, a jeśli potrzeba, także rezonans magnetyczny. Być może, lekarz zaleci noszenie stabilizatora. Nie dajcie sobie założyć gipsu. Od razu potrzebna jest rehabilitacja.
  • Przeciążenie - często wystarczy odpoczynek, chłodzenie, leki przeciwzapalne, delikatny stretching. Jeśli ból nie przejdzie po około 2 tygodniach, konieczna będzie wizyta u lekarza. 
  • Zaburzona biomechanika, problemy stawu rzepkowo-udowego. Pamiętajcie: - chrząstka nie boli, nie jest unerwiona. Kolano boli wtedy, gdy chrząstka jest zdarta do kości. Czasem lekarze, bez specjalistycznych badań typu MRI, mówią Wam, że macie chondromalację, że zniszczyła się chrząstka na rzepce i... zalecają rezygnację z biegania. Wtedy szukajcie innych specjalistów! Czasami wystarczy instruktaż ćwiczeń, ale często jednak potrzebna jest specjalistyczna rehabilitacja, związana ze zmianą biomechaniki kończyny - dobranie wkładek, ustawienie miednicy, wzmocnienie słabszych mięśni a rozluźnienie przykurczonych.




5.  Bóle mięśni - zacznijcie od masażu lodem i delikatnego rozciągania. Jeśli nie przejdzie, konieczna jest wizyta u lekarza, zrobienie USG i odpowiednia rehabilitacja.

6.   Ból na piszczeli - zacznijcie od rozciągania mięśni łydki i masażu lodem. Jeśli ból utrzymuje się dłużej niż tydzień, konieczna jest wizyta u lekarza. Po wykonaniu RTG lub rezonansu magnetycznego, może okazać się, że jest to złamanie zmęczeniowe piszczeli. Wtedy będzie potrzebne odciążenie kończyny i odpoczynek, na jakiś czas, od biegania. Może jednak okazać się, że macie przeciążony mięsień płaszczkowaty lub piszczelowy tylny i wystarczy specjalistyczna rehabilitacja.

7. Ból z boku biodra - często występuje u biegaczy i może być związany z nadmiernym napięciem mięśnia naprężacza powięzi szerokiej. Zacznijcie od rozciągania pośladków i zginaczy kolana oraz masażu lodem bolącego miejsca. Często będzie potrzebna wizyta u terapeuty, który rozluźni mięsień, ustawi prawidłowo miednicę, pokaże specjalistyczne ćwiczenia.

 

 

 Ewa Witek - Piotrowska
www.klinikarehabilitacji.pl

{moscomment}