Publikujemy 7 kolejnych lekcji z cyklu "Twoja lekcja historii". Od momentu zakończenia II Wojny Światowej w 1945.

do roku 1978 - daty wybrania Kardynała Karola Wojtyły na Papieża. Zapraszamy do bardzo ciekawej lektury. Kolejne - ostatnie lekcje opublikujemy jeszcze w tym tygodniu.

 
Lekcja 7. - Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 

Historia
W roku 1952 Sejm Ustawodawczy uchwalił Konstytucję Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Na rosyjskiej wersji konstytucji poprawki własnoręcznie naniósł Józef Stalin, a ostateczną wersję polskojęzyczną opracował Bolesław Bierut. Konstytucja zawierała wiele pięknych, demokratycznych zasad. Nie miało to jednak żadnego znaczenia, bo praktyka sprawowania władzy całkowicie je ignorowała. Do roku 1989 konstytucja była nowelizowana 24 razy. 

Sport
Początek lat 50-tych jest przełomowy dla Polskiej lekkiej atletyki. Na pierwszym obozie kadry narodowej w Zakopanem, w 1951 r. trenerem biegów długich zostaje Jan Mulak. Był on jednym z twórców nowatorskiego systemu szkolenia specjalistycznego w lekkiej atletyce, co w tamtych czasach było stosowane jedynie
w USA. Mulak zmienił dotychczasowy sposób treningów. Nie kierował reprezentacją „zza biurka", ale wraz z zawodnikami pokonywał kolejne kilometry biegów treningowych. Jako trener docenił również rolę nauki, w swojej pracy, ściśle współpracując z doradcami naukowymi. Jeszcze długo polska lekka atletyka korzystała z myśli teoretycznej i pionierskich rozwiązań metodyki szkolenia Jana Mulaka i zespołu wybitnych trenerów, którzy pracowali dla sławy polskiego sportu. 

Lekcja 8. Czerwiec i październik ‘56

Historia
W czerwcu 1956 roku w Poznaniu odbył się pierwszy w PRL strajk generalny oraz demonstracje na ulicach miasta, które zostały krwawo stłumione przez wojsko i milicję. Strajk wybuchł w godzinach rannych 28 czerwca (w tzw. czarny czwartek) w Zakładach Przemysłu Metalowego im. Józefa Stalina (wcześniej i obecnie Hipolita Cegielskiego). Załoga wyszła na miasto, później do pochodu przyłączyli się robotnicy z innych zakładów i mieszkańcy Poznania. W wyniku starć z milicją i wojskiem życie straciły 73 osoby. Protesty te przyczyniły się do tzw. odwilży gomułkowskiej zwanej inaczej odwilżą październikową. 21 października plenum zadecydowało o przywróceniu do władzy Gomułki, którego wybrano na stanowisko I sekretarza KC PZPR. Od tego czasu rozpoczęła się zmiana w polityce wewnętrznej Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, połączona z liberalizacją systemu politycznego. Jej efektem było m.in. uwolnienie więźniów politycznych; w tym kard. Stefana Wyszyńskiego.  

Sport
W czerwcu 1954 r. podjęto decyzję o przyznaniu Warszawie organizacji V Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów w roku 1955. Na tę okazję, po zaledwie 11 miesiącach, została ukończona budowa Stadionu Dziesięciolecia. Było to rekordowe tempo w skali świata, jeśli chodzi o obiekty tej wielkości. Do usypania korony obiektu wraz z wałem pod przyszłe trybuny użyto gruzów zabudowy Warszawy, zniszczonej podczas wojny. Pierwszym sukcesem polskich lekkoatletów na nowo wybudowanym stadionie było zwycięstwo Jerzego Chromika nad legendarnym czeskim biegaczem Emilem Zatopkiem w biegu na 1000 m, podczas II Międzynarodowych Igrzysk Sportowych Młodzieży.

Lekcja 9. Osiągnięcia polskiej nauki 

Historia
Rok 1958 to rok osiągnięć polskiej nauki i techniki. 14 czerwca w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku uruchomiony został  pierwszy w Polsce doświadczalny reaktor jądrowy Ewa. W tym samym roku został również zbudowany i uruchomiony pierwszy elektroniczny komputer cyfrowy XYZ. Rok 1958 był również przełomowy w medycynie. To właśnie w nim prof. Wiktor Bross przeprowadził pierwszą w Polsce operację na otwartym sercu. 

Sport
Rok 1957 to narodziny polskiego Wunderteamu, prowadzonego przez wybitnego trenera Jana Mulaka. Po raz pierwszy niemiecka prasa ochrzciła tak naszą reprezentację lekkoatletyczną przy okazji zwycięstwa Polaków nad zespołem RFN w Stuttgarcie. Do największych sukcesów Wunderteamu można zaliczyć bez wątpienia VI Mistrzostwa Europy w Lekkiej Atletyce, które odbyły się w Sztokholmie w sierpniu 1958 r. To tam, nasza reprezentacja zdobyła rekordową liczbę medali - dwanaście, w tym aż osiem złotych. W bilansie złotych medali Polska ustąpiła tylko reprezentacji ZSRR, która zdobyła 11 złotych krążków. Takiego „medalowego deszczu" na imprezie mistrzowskiej nie było już nigdy.

Lekcja 10. List 34 

Historia
15 marca 1964 r. Antoni Słonimski złożył w kancelarii premiera list protestacyjny przeciw cenzurze. Ze względu na liczbę podpisanych, później określano go jako
List 34. Wywołał on żywą reakcję na Zachodzie. W dzienniku The Times ukazał się list krytykujący władze PRL, podpisany przez 21 brytyjskich pisarzy i artystów. Ponadto w obronie sygnatariuszy wystąpiło 15 intelektualistów włoskich i 13 profesorów Harvardu. List wywołał nagonkę i represje władz PRL wobec, jego sygnatariuszy oraz Tygodnika Powszechnego. 

Sport
Kolejny wspaniały okres dla polskiej lekkiej atletyki to rok 1964. Odbyły się w nim Igrzyska Olimpijskie w Tokio. Na nich swoje triumfy świecił Józef Szmidt, zdobywając złoty medal w trójskoku i wynikiem 16,85 m ustanowił nowy rekord olimpijski. Było to zwycięstwo tym bardziej zdumiewające, że kilka miesięcy przed igrzyskami przeszedł operację kontuzjowanego kolana. Tryumf świętowała również sztafeta Polek 4 x 100 m. Drużyna w składzie: Teresa Ciepły, Irena Kirszenstein, Halina Górecka i Ewa Kłobukowska wywalczyła złoto i czasem 43.69 s. ustanowiła nowy rekord świata. 

Lekcja 11. Grudzień 1970 

Historia
W dniach 14 - 22 grudnia 1970 roku, na Wybrzeżu, doszło do jednych z najkrwawszych demonstracji w historii PRL. Bezpośrednią przyczyną strajków były wprowadzone w dniu 12 grudnia podwyżki cen detalicznych mięsa, przetworów mięsnych oraz innych artykułów spożywczych. Odpowiedzią Polaków były protesty i wiece, na których domagano się od władz cofnięcia podwyżek. Przeciwko strajkującym zostało wysłane wojsko i milicja. Bilans grudniowych represji to 44 zabitych oraz  ponad 4 000 rannych. Zatrzymanych zostało przeszło 3 tysiące osób. 20 grudnia Edward Gierek zastąpił Władysława Gomułkę na stanowisku I sekretarza KC PZPR. 

Sport
Początek lat 70-tych to sukcesy naszych lekkoatletek w biegach przez płotki. Specjalistką w tej dziedzinie była Teresa Sukniewicz-Kleiber, która trzykrotnie ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m przez płotki (najlepszy wynik 12.7 s w 1970 r.) oraz wpisała się na listę rekordzistek na 200 m przez płotki (25.8 s, również w 1970 r.). Kontynuatorkami jej osiągnięć w tej konkurencji były: Grażyna Rabsztyn, która jako pierwsza zawodniczka na świecie zeszła poniżej 12.50 s na dystansie 100 m przez płotki, Zofia Bielczyk, halowa rekordzistka świata na 60 m przez płotki oraz Lucyna Langer-Kałek, mistrzyni Europy w biegu na 100 m przez płotki w 1982 r. Polki górują nad rywalkami techniką, szybkością oraz bez wątpienia wdziękiem i urodą.

Lekcja 12. Czerwiec 1976 r. 

Historia
Kolejne olbrzymie podwyżki w 1976 r. były przyczyną fali ogólnopolskich strajków w zakładach pracy. Największe akcje protestacyjne odbyły się w dniach 24-26 czerwca na terenie Radomia (zostały one później nazwane wydarzeniami radomskimi). Zrewoltowane tłumy mieszkańców miasta wychodzą na ulice podpalając budynek komitetu wojewódzkiego PZPR. Po tych wydarzeniach Radom został całkowicie spacyfikowany przez oddziały ZOMO, używające pałek, gazu łzawiącego i armatek wodnych. Według raportu sporządzonego przez MSW na potrzeby Biura Politycznego w strajku radomskim uczestniczyło blisko 21 tysięcy osób. W całym kraju, w czerwcu 1976 r. zastrajkowało 112 zakładów pracy. Podwyżki zostały cofnięte. 

Sport
W roku 1976 odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie w Montrealu, na których Irena Szewińska zdobyła złoty medal, w jej koronnej dyscyplinie - biegu na 400 m.
W czasie eliminacji nasza lekkoatletka napędziła kibicom nieco strachu osiągając dość przeciętne wyniki, ale już w półfinale udowodniła, że na tych mistrzostwach nie ma przeciwniczki, która mogłaby jej zagrozić. Przypieczętowała to w finale, kiedy to na ostatniej prostej rywali jakby wmurowało w ziemie. Szewińska wygrała z ogromną przewagą. Ustanowiła rekord świata (49.28 s.) zdobywając siódmy medal olimpijski. Po tych sukcesach w 1977 r. została uznana za najlepszą lekkoatletkę świata przez magazyn Track & Field News. W plebiscycie Polityki, Przeglądu Sportowego i Tempa została uznana w 1998 r. za postać numer 1 w polskim sporcie XX wieku, a 29 września 2007 r. została uhonorowana doktoratem honoris causa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. 

Lekcja 13. Kardynał Karol Wojtyła wybrany papieżem 

Historia
16 października 1978 r. biskup diecezji krakowskiej - Karol Wojtyła, zostaje wybrany papieżem i przyjmuje imię Jan Paweł II. Już w dwa lata później Jan Paweł II przybył z pielgrzymką do Polski. Wizyty tej obawiały się władze komunistyczne. Przewidywano, że niepokorny biskup Rzymu może rozbudzić aspiracje wolnościowe Polaków. Szczególne obawy zrodził planowany termin wizyty: dziewięćsetna rocznica męczeńskiej śmierci św. Stanisława - biskupa, który zginął za nieposłuszeństwo wobec władzy świeckiej. 2 czerwca 1979 r. po wylądowaniu na lotnisku Okęcie Jan Paweł II przybył na stołeczny Plac Zwycięstwa (obecnie Plac Piłsudzkiego), na którym wygłosił słynne później słowa: „Wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja, Jan Paweł II, papież. Wołam z całej głębi tego Tysiąclecia, wołam w przeddzień Święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi: Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!" Ostatnie dwa zdania tego wezwania stały się jednym z pierwszych haseł powstałej rok później "Solidarności". 

Sport
Kolejnymi sukcesami polscy lekkoatleci mogli się pochwalić po igrzyskach w Montrealu, które odbyły się w 1976 r. „Jumping in the rain" zaledwie 19-letni Jacek Wszoła zdobywa złoto skacząc wzwyż na wysokość 2.25 m. Drugim złotym medalistą zostaje Tadeusz Ślusarski w skoku o tyczce. W niezapomnianym stylu po swój siódmy medal na igrzyskach olimpijskich sięga Irena Szewińska, która bije jednocześnie rekord świata na dystansie 400 m wynikiem 49.29 s.{moscomment}